Book of the Day
MEULEMEESTER Jean Luc, VAN DE CRUYS Marc
Sint-Pietersabdij Oudenburg - Heraldiek van Abdijen en Kloosters nr 38
Paperback, geïllustreerde kartonnen cover, formaat A5, 128 pp., facsimile van oude gravures, veelal in kleur, met beknopte abdijgeschiedenis, bibliografie en illustratieverantwoording. De nadruk ligt op de heraldiek.
Dit 38ste deel is vers van de pers !
De gehele reeks 'Heraldiek van Abdijen en Kloosters' is voorwaar een Monasticon in zakformaat. Een toonbeeld van volgehouden inspanning en goede smaak.

De link naar de index op de eerste 20 delen vindt u hier.

MEULEMEESTER Jean Luc, VAN DE CRUYS Marc@ wikipedia
€ 12.5
New Arrivals
ATTALI Jacques
De joden, de wereld en het geld (vertaling van Les Juifs, le Monde et l'Argent. Histoire économique du peuple juif - 2002)
Dikke pb, in-8, 671 pp, met 461 bibliografische noten. Jacques Attali (juif, °Alger 1/11/1943) stelt onomwonden dat de joden komaf moeten maken met het taboe dat zij in de wereldomvattende geld-business zitten.
ATTALI Jacques@ wikipedia
€ 40.0
JOYE Pierre & LEWIN Rosine
Les trusts au Congo.

Tiré de l'original: Broché 318 pp. Bibliographie dans les notes, index des noms cités. "l'empire du silence" (p. 7), "domaine des monopoles" (p. 8). Note LT: achevé le 1/3/1961. Ce livre donne une information complète et approfondie des intérêts économiques de la haute finance belge au Congo et surtout au Katanga, ce qui explique directement la sécession de cette province juste après l'indépendance. Etude incontournable mais souvent ignorée à tort à cause de son origine et l'analyse marxiste du sujet.
Les auteurs: Pierre Joye, né à Ixelles en 1909; docteur en droit et licencié en sciences économiques (ULB); chroniqueur économique et ancien rédacteur en chef (1936-1961) du Drapeau Rouge; membre du Comité central du PCB. Rosine Lewin (°Antwerpen, 27/12/1920 +Bruxelles, 10/7/2010), licencié en sciences sociales (ULB), rédacteur en chef du Drapeau Rouge, membre du Comité central du PCB.
Remarque LT: ne contient pas d'organogrammes.
JOYE Pierre & LEWIN Rosine @ wikipedia
€ 15.0
HANDY Charles
De dorstige geest. Een kritische blik op het kapitalisme. (vertaling van The Hungry Spirit - 1997)
Paperback, in-8, 256 pp., bibliografie, index/register.
Kapitalisme brengt wel welvaart maar vergroot ook de kloof tussen arm en rijk, ongelijkheid.
Een zoektocht naar wijsheid in een wereld van hebzucht.
HANDY Charles@ wikipedia
€ 15.0
VAN LEEUW Claire
Cardijn en de KAJ. Een wereld in beweging
Paperback, in-8, 196 pp., bibliografie.

zie ook de KADOC-studie en het jubileumboek 1925-1950

VAN LEEUW Claire@ wikipedia
€ 15.0
DE MARTELAERE Patricia
Wereldvreemdheid. Essays
2de druk. Paperback, in-8, 159 pp.
Een filosofe met een duidelijke taal. Uitzonderlijk.
Patricia (Marie Madeleine Godelieve) De Martelaere (Zottegem, 16 april 1957 - Wezemaal, 4 maart 2009) was een Vlaams filosofe, hoogleraar, auteur en essayist. Ze overleed op 51-jarige leeftijd aan een hersentumor.
DE MARTELAERE Patricia@ wikipedia
€ 20.0
DE VRIES Theun
Rutger Jan Schimmelpenninck. Republikein zonder republiek.
3de uitgebreide druk. Paperback, in-8, 270 pp., illustraties, bibliografische noten, bibliografie, chronologie. De eerste druk is die van 1941.
Schimmelpenninck (°Deventer, 1761 +Amsterdam, 1825) was een hevig criticus van het beleid van Willem I.
DE VRIES Theun@ wikipedia
€ 15.0
MACZAK Antoni
De ontdekking van het reizen. Europa in de vroeg-moderne tijd.
2de druk. Paperback, 14x21,5cm. 470pp. Met bibliografische noten, bibliografie en index. Op basis van authentieke reisverslagen schetst Maczak een fascinerend beeld van het reizen in Europa van de 16de en 17de eeuw. Comfortabel reizen was er niet bij: onbegaanbare wegen, onvindbare overnachtingsplaatsen, bedreigingen van velerlei aard. De oorspronkelijke Poolse editie verscheen in 1980. Maczak is hoogleraar geschiedenis aan de univ van Warschau.
Hoofdstukken:
1. Wegen en verkeer
2. Herbergen en gastvrijheid
3. Reiskosten
4. Hygiëne
5. Grenzen
6. De reizigersgemeenschap
7. Instructies en goede raad
8. Gevaren
9. Boeken in het dagelijks leven van reizigers
10. Geleerden: bezoekers en bezochten
11. Kunst en kunstenaars
12. Katholieken, protestanten en relikwieën
13. De grenzen van het toelaatbare
14. Toeristen en maten
15. Hoge verwachtingen en dagelijkse indrukken
16. Leringen uit het reizen
MACZAK Antoni@ wikipedia
€ 20.0
MAZIERS Michel
Histoire d'une Forêt periurbaine: Soignes: 1822-1843. Sous la Coupe de la Société Generale.
Avant-propos de Claire Billen. Broché, 155 pp. + 16 pp. illustrations hors texte, notes bibliographiques, bibliographie. Ouvrage très important et de haut niveau, basé sur des recherches dans des archives.
MAZIERS Michel@ wikipedia
€ 50.0
MARCHAL Jules (1924-2003), [DELATHUY]
Lord Leverhulme's Ghosts. Colonial Exploitation in the Congo.
Hardcover, dj, in-8, xxii + 244 pp., bibliographical notes, bibliography, index.
In the early twentieth century, the worldwide rubber boom led British enterpreneur Lord Leverhulme to the Belgian Congo. Warmly welcomed by the murderous regime of King Leopold II, Leverhulme set up a private kingdom reliant on the horrific Belgian system of forced labor, a program that reduced the population of Congo by half and accounted for more deaths than the Nazi holocaust. In this definitive, meticulously researched history, Jules Marchal exposes the nature of forced labor under Lord Leverhulme's rule and the appalling conditions imposed upon the inhabitants of Congo. With an extensive introduction by Adam Hochschild, Lord Leverhulme's Ghosts is an important and urgently needed account of a laboratory of colonial exploitation.



see also other books by Jules Marchal
MARCHAL Jules (1924-2003), [DELATHUY]@ wikipedia
€ 50.0
GALEANO Eduardo, ALLENDE Isabel (foreword)
Open Veins of Latin America - Five centuries of the pillage of a continent (translation of Las venas abiertas de América Latina - 1971)
Paperback, in-8, 317 pp., bibliographical notes, bibliography, index.

Natural resources - such as gold, coffee, sugar and copper - are the veins which he traces through the body of the entire continent, up to the Rio Grande an throughout the Caribbean, and all the way to their open ends where they empty into the coffers of wealth in the USA and Europe.


GALEANO died in Montevideo on April, 13 2015.



GALEANO Eduardo, ALLENDE Isabel (foreword)@ wikipedia
€ 50.0
GELEIJNSE Annemarie, VAN HOUTEN Rineke [VVOJ]
Achter de maskers - Jaarboek onderzoeksjournalistiek 2016
Paperback met flappen, in-8, 127 pp., illustraties. De VVOJ werd opgericht in 2002.

Noot LT:
We merken het niet op wanneer in onze klassieke media iets NIET wordt onderzocht. De bestaansreden voor onderzoeksjournalistiek is net het FALEN van die klassieke media. Er moet dus eens gekeken worden naar het recruteringsbeleid van kranten, radio en TV. Dat kan verhelderend werken. Onderzoek de populatie van de vierde macht. Dat is onze boodschap.
GELEIJNSE Annemarie, VAN HOUTEN Rineke [VVOJ]@ wikipedia
€ 12.5
MAZOWER Mark
De Balkan - Een geschiedenis (vertaling van The Balkans. A short history - 2000)
Paperback, in-8, 238 pp., illustraties, kaarten, chronologie (330-1999), bibliografische noten, bibliografie, index/register.
Uit het Engels vertaald door Bonella van Beusekom.
Volgende landen komen aan bod: Kroatië, Servië, Montenegro, Bosnië, Slovenië, Albanië, Griekenland. Het is tevens de geschiedenis van het uiteenvallen van het Osmaanse/Ottomaanse rijk.
Het is een volstrekt verkeerde instelling de Balkan te beschouwen als een gestabiliseerde regio. M. kaart ook de georganiseerde misdaad in de regio aan.
Mazower is prof aan Princeton.

Zijn veelgeprezen 'Duister Continent' vindt u hier

MAZOWER Mark@ wikipedia
€ 20.0
GREGORY Philippa
De zusjes Boleyn (vertaling van The Other Boleyn Girl - 2001)
Paperback, in-8, 458 pp. Uit het Engels vertaald door Mireille Vroege.
Geromantiseerde geschiedenis.
Op de achterflap staat niet onterecht dat het om een van de belangrijkste periodes in de Europese geschiedenis gaat.
Eens temeer kon Engeland zich afscheiden van de Kerk en van het continent, een constante.
Kritiek LT: de druk is te klein om aangenaam te lezen.

Voor een historische benadering van Anna Boleyn kunt u de studie van Retha WARNICKE raadplegen:




GREGORY Philippa@ wikipedia
€ 15.0
Corremans, Raymond
De straten en straatnamen van Hoboken.
Pb, 4to, 232 pp. Met talrijke zwart/wit illustraties: oude foto's, plans, kaarten, etc. Met bibliografie. Een knappe bijdrage aan de lokale geschiedenis. Bevat een schat aan gegevens.
Raymond Corremans (°Antwerpen, 27/2/1950) was jarenlang archivaris van Hoboken en werkzaam bij de regie grondbeleid van deze gemeente, die in 1983 fuseerde met Antwerpen.

Voor de geschiedenis van Hoboken verwijzen wij naar het boek van Dierickx

Corremans, Raymond@ wikipedia
€ 20.0
GEVAERT Marc
Liefde buiten de lijnen - Beroemde minnaars & minnaressen uit de geschiedenis
4de druk. Paperback, in-8, 318 pp., index/register. Amusant.
Op de cover: Mme de Récamier (door François Gérard), de 'ster' van de Franse Revolutie.
GEVAERT Marc@ wikipedia
€ 15.0
SCHUMPETER Joseph A.
Kapitalisme, socialisme en democratie (vertaling van Capitalism, Socialism and Democracy - 1943)
Paperback met flappen, in-8, pp., bibliografische noten.

Bio:
Joseph Alois Schumpeter (Triesch, 8 februari 1883 – Taconic (Connecticut), 8 januari 1950) was een Oostenrijks econoom (maar geen lid van de Oostenrijkse School van economen) en politieke wetenschapper, die vooral bekendstaat om zijn idee van innovatie als creatieve destructie. Hij wordt algemeen gezien als een van de meest invloedrijke economen van de 20e eeuw. In de desperate periode na de Eerste Wereldoorlog was hij in 1919 korte tijd minister van Financiën van Oostenrijk. (src: wiki - 20210529)
SCHUMPETER Joseph A.@ wikipedia
€ 15.0
BOUTEN Guy
De bende van Nijvel. Het dossier, het complot, de leden
Pb met flappen, 552 pp., met de robotfoto's van de daders en namenlijst van de hoofdrolspelers. Tijdens de raids van deze bende vielen er 28 dodelijke slachtoffers. Tot op vandaag (mei 2021) werden de daders niet gevat en blijven de nabestaanden met vele vragen zitten. Veel draait om de dysfuncties van het Belgische gerecht en het versnipperde politie-apparaat.
BOUTEN Guy@ wikipedia
€ 20.0
DE MICHELI Mario, [SORAVIA Sandro]
Soravia
Catalogue of the work of Sandro Soravia (Milano 1931), ceramist.
Text in Italian. With bibliography. Mostre 1974-1977.
Soravia creates scenes and situations with little figures.
1. Chile 1976
2. Il dissenso
3. La paura
4. La guerra
5. Equilibrio senza pace
6. Indipendenza
7. Primavera a Praga
8. Il ghetto
9. La spia
10. Allende
11. Il muro di Berlino
12. Il potere
13. Emiliano (La tierra es de los que la trabajan)
14. Bersaglio uomo
15. Lunga marcia verso il sole
16. Infinito amore
17. Rivoluzione culturale
18. Porta pia
19. Spirale

DE MICHELI Mario, [SORAVIA Sandro]@ wikipedia
€ 25.0
BARBUT Frédérique (texte), PARINET Alain (photos)
La route des abbayes en Bourgogne
Broché, petit 4to, 126 pp., carte, illustrations, notes bibliographiques, bibliographie, glossaire, coordonnées des abbayes et prieurés de Bourgogne.
BARBUT Frédérique (texte), PARINET Alain (photos)@ wikipedia
€ 15.0
CONRAD Joseph
Hart der duisternis (vert. van Heart of Darkness - 1899) + Duister Hart
5de druk. Pb 158 pp. Oorspronkelijk verschenen in Blackwood's magazine, 1899. Dit is het verhaal (1902) van een reis die de Pools-Engelse schrijver Joseph Conrad (1857-1924) in 1890 maakte. Hij zakt de Congorivier af in een stoomboot. Het wordt een hellevaart en tevens zijn laatste reis, zo schrijft Bas Heijne in zijn voortreffelijke Nawoord, waarin ook de kritiek van Achebe besproken wordt. Conrad laat een zekere kapitein Marlow, weer thuis in Londen het bloedstollende verhaal doen. De rivier is bijna niet bevaarbaar; er is de onheilspellende dreiging van 'primitieve zwarte half-wilden' op de oevers en in de bossen. Ten slotte bereikt hij de handelspost van de spookachtige, legendarische en wrede Kurtz, die zijn hele leven de kolonie van ivoor heeft beroofd. Die is nu stervende. Bij de meeste blanken aldaar waren alle normen zoek. Men ervaart deze klassieker van de Engelse vertelkunst als een beklemmend, meesterlijk verteld verhaal. Het diende als inspiratiebron voor de film 'Apocalypse now'.

Toegevoegd: programmablad van de toneeluitvoering 'Duister hart' door Toneelhuis, 24 NOVEMBER 2011 T/M 19 MAART 2013, Bourla-schouwburg, Antwerpen. Regie: Guy Cassiers. Tekst en hoofdrol: Josse De Pauw. Een uitzonderlijke prestatie van regisseur en acteur !
CONRAD Joseph@ wikipedia
€ 15.0
Scoop
TESSENS Lucas, TESSENS Manu
Boeken, bibliografische referenties en feiten over opgeheven/afgeschafte abdijen en kloosters in België - MONASTERIES BELGIUM @ mers.be
ID: 202106310000
Klik op de kaart hieronder en u krijgt ze uitvergroot én dynamisch te zien. Zoom in op het gebied dat u interesseert. Klik dan op een icoontje in de kaart: U krijgt het boeknummer en de titel te zien, maar ook historische gebeurtenissen zijn in de kaart te vinden.
De ligging van de abdijen, kloosters en priorijen is gegeorefereerd tot op straatniveau, c.q. huidig perceelsniveau (decimale breedte lengtegraad). Vaak gaat het om de ligging van ruïnes (bvb. Villers-la-Ville, Aulne), restanten van complexen die een heel andere bestemming kregen (omgebouwd tot een fabriek, een kasteel, een school of een hoeve), gebouwen die geheel verdwenen zijn (bvb. de grote Sint-Michielsabdij aan de Scheldekaai te Antwerpen).
De kaart bevat VIER zogenaamde 'lagen' die naar believen samen of afzonderlijk kunnen getoond worden (klik op het icoontje links bovenaan in de grijze balk).
DE EERSTE LAAG is die met boeken over de abdijen en kloosters. (marker = groen-wit boek-icoontje); bij een 'click' op de marker opent zich links een venster met de essentialia over het boek; de toegevoegde link voert u naar de volledige beschrijving van het boek.
DE TWEEDE LAAG is die met feiten over de ligging van kloosters, uitdrijvingen van de kloosterlingen, de boedelbeschrijving, de verkopen als 'nationale goederen', etcetera. (marker = witte ster op groen cirkeltje) Alle vernoemde feiten hebben in onze database een of meerdere bibliografische referenties tot op pagina-niveau.
DE DERDE LAAG bevat de bibliografische referenties van boeken die we niet (meer) aanbieden. (marker = rood-wit boek-icoontje). Voor de constructie van deze laag konden wij ook rekenen op de gewaardeerde medewerking van onze collega Pieter Judo van Antiquariaat De Lezenaar te Hasselt. Hij bouwde in de loop der jaren een grote expertise en collectie op rond religie, theologie, kloosters en abdijen. Wij zijn hem zeer dankbaar voor het aanleveren van bijkomende bibliografische referenties. Die zijn nog volop in verwerking.
DE VIERDE LAAG toont u waar de twaalf Statenabdijen van Brabant lagen. (marker = kruis) Zij waren de dominante grootgrondbezitters (hun domeinen omvatten duizenden hectaren) en hadden daardoor veel politieke macht én zeggenschap op het terrein en over hun pachters. Je kon de abdij maar beter te vriend houden!

Om alle icoontjes (ook wel 'markers' genoemd) bij een bepaalde plaats te zien, dient u zo diep mogelijk op de Google map in te zoomen.





Bouwwerf: methodiek, updates en bijsturing
Let wel, deze kaart is nog steeds in opbouw. Met name de kloosters en abdijen, gelegen in het huidige Waalse Gewest (waar de Maas een levensader is), zullen we in de volgende weken verwerken in de achterliggende database. Daarna volgt dan een update over Brussel-Hoofdstad. Vervolgens zullen we nog dieper graven en een dubbele controle uitvoeren op de ligging van abdijen en kloosters in de 'grote' steden: Antwerpen, Brugge, Gent, Leuven, Mechelen, Brussel/Bruxelles, Liège, Namur, Charleroi, Mons. De coördinaten zijn moeilijker vast te leggen omdat in een verstedelijkt milieu de mutaties (gehele of gedeeltelijke afbraak, herbestemming, verandering van straatnamen, etc.) groter zijn dan op het platteland. Een mooi voorbeeld daarvan is 'Het verloren klooster van Hoboken', inmiddels een deelgemeente van Antwerpen, waar de industrialisatie zorgde voor veel afbraak en een grondige wijziging van het landschap.
Op 27 maart 2021 kreeg de kaart een forse update en steeg het aantal getoonde items van 245 naar 514, meer dan een verdubbeling dus van de gevisualiseerde informatie. Vooral het aantal bibliografische referenties kende een uitbreiding: van 42 naar 242 titels. In de aansturende database zijn een aantal correcties doorgevoerd. Tenslotte werd door MERS een programma geschreven waardoor de 'markers' elkaar niet meer kunnen bedekken wanneer GPS-coördinaten identiek zijn. ALLE 'markers' zijn nu zichtbaar en aanklikbaar. Voorwaarde is dat u voldoende inzoomt op de plaats die u interesseert.


Superrijken
Het zal duidelijk zijn dat we ons vooral richten op de materiële en economische belangen van abdijen en kloosters en dat we spirituele aspecten niet belichten. Die laatste waren o.i. een scherm waarachter met enorme opgepotte vermogens en toenemende machtsconcentraties werd gespeeld. Zowel keizerin Maria Theresia als haar zoon Jozef II wilden die macht inperken (het woord 'breken' gaat te ver) en rekenden daarvoor op hun regeringen te Brussel. Het is dan ook ironisch dat Jozef II mee een beweging op gang bracht, die 'in fine' zijn eigen zus, Marie-Antoinette ('l'autrichienne'), en zijn schoonbroer, Louis XVI, letterlijk de kop zou kosten.

Twee kaarten uit 2005
Onze interesse voor dit thema gaat terug op onze research, uitgevoerd tussen september 2004 en maart 2005. Die kreeg zijn neerslag in het artikel 'De herschikking van het onroerend goed op het einde van de 18de en het begin van de 19de eeuw'zie boeknummer 20050077 , verschenen in het jaarverslag 2004 Onroerende Voorheffing (Belastingdienst voor Vlaanderen). Daarin belichtten wij toen o.m. de afschaffing van kloosters onder het bewind van keizer Jozef II en de nationalisatie van abdijen en kloosters tijdens de Franse Revolutie en de Franse bezetting en annexatie van de Oostenrijkse Nederlanden en het Prinsbisdom Luik.
Die beide ingrepen hebben we toen in kaart gebracht mits een projectie op de fusiegemeenten van het Vlaamse Gewest met daarbij de nominatieve opsomming van de afgeschafte kloosters. Dat gebeurde met software van Arcview. De inkleuring van de kaarten kon weliswaar vanuit een frequentietabel worden aangestuurd, maar voor het prepareren van een persklare kaart in A3-formaat moesten die toch nog langs een tekenprogramma (Photoshop) passeren. Gelukkig konden we daarvoor een beroep doen op de dienst AEGIS van de intercommunale CIPAL. Beide kaarten kunt u zichtbaar maken door hier te klikken. Dit terzijde.

De bronnen, geconsulteerd in 2004-2005
Oriënterende gesprekken met archivarissen van Grimbergen, Affligem en Postel. Oriënterende bezoeken aan enkele Waalse abdijen. Aankoop, consultatie en verwerking van de 23 delen van het befaamde 'Monasticon belge', met focus op de data over afschaffing (voor een aanzienlijk aantal abdijen stelden we merkwaardige lacunes vast). Aankoop bij het Rijksarchief van een microfilm van het rapport de Kulberg (1785), dat 110 abdijen en kloosters auditeert. Overzichtswerken over religieuze orden. Overzichten per gewest, provincie, streek. Lokale geschiedenis. Bibliografische werken. Overzichten van (al dan niet beschermd) onroerend erfgoed: bijvoorbeeld de reeksen 'Inventaris van het Cultuurbezit' en 'Le patrimoine monumental de la Belgique'. Monografieën over welbepaalde abdijen en kloosters; die zijn niet altijd accuraat in de datering van gebeurtenissen of mijden gewild of ongewild de 'moeilijke periode' van de verkopen van 'zwartgoed'. Encyclopedische werken. Studies over de regeerperiode van Jozef II (en in mindere mate die van Maria-Theresia). Studies over de Franse Revolutie, het Frans Bewind in onze 'départements' en over de niet te omzeilen figuur van Napoléon Bonaparte (met nadruk op zijn juridische en administratieve hervormingen). Enkele specifieke en diepgravende studies over de verkoop van nationale goederen (op één hand te tellen). Inventarissen van het Algemeen Rijksarchief aangaande afgeschafte kloosters en abdijen, hun bewaarde archieven/bibliotheken en de affiches van de verkopen.






Zwartgoed
De kloostergebouwen en gronden, 'nationale goederen' geworden, werden openbaar verkocht, pakweg in de periode 1787-1800. In het katholieke Vlaanderen fluisterden de mensen toen over 'zwartgoed', een woord om aan te duiden dat de onroerende goederen onrechtmatig geconfisceerd en verworven waren. Het bleef overigens een heet hangijzer en een taboe-onderwerp in de Belgische historiografie. Want, was de aankoop van zulk 'zwartgoed' geen vorm van collaboratie met de anti-kerkelijke Franse bezetter geweest? Was de religie, ja zelfs het geloof in God, niet onherstelbaar beschadigd? Was het allemaal geen uiting van de botsing tussen Kerk en Staat, uitgelokt door de wat naïeve Jean-Jacques Rousseau en de perfide Voltaire, en vorm gegeven door een verrader uit eigen katholieke rangen, met name Talleyrand? En was het Concordaat van 1801 tussen Napoleon en het Vatikaan geen valse 'entente', het aanvaarden van smeergeld door de gezalfde Paus hemzelve? Was een pastoor, die betaald werd uit de staatskas, wel een echte zieleherder of eerder een ambtenaar die zich plooide naar de hand waaruit hij een aalmoes ontving? En wat was een bisschop anders dan een gekostumeerde vazal van de nieuwe rijken, zij die spuwden op het volk?

Een kort essay
Waar kwam die gekke Hollander, die Willem, plots vandaan? Opnieuw een koning ergens in een verre stad? Wat kon die keeskop voor ons landeke anders betekenen dan nieuwe belastingen en nog meer combines tussen Brussel, Londen, Parijs en Amsterdam? Hoe kon dat nu, ne protestant, waarvan niemand wist dat hij bestond?
En wie zou er voor de armen zorgen die vroeger al eens een penning of een brood kregen aan de halfgeopende zware deuren van kloosters en abdijen? Kon een burgerlijke liberale staat, gedomineerd door de grootgrondbezitters en de adel, met een nieuwe koning op de koop toe, misschien een antwoord verzinnen op de vraag naar brood en bier? Hoe moest het nu verder met het onderwijs, die uitvinding om jongeren net dom genoeg te houden om de lastige vragen over de verdeling van macht en rijkdom niet te laten opborrelen in hun hersenmassa? En ja, van massa gesproken, hoe hield je die in bedwang, verstoken van licht en 'Verlichting', nauwelijks in staat te overleven, als beesten, altijd bereid om rel te schoppen in dienst van de hoogstbiedende of de meest belovende agitator, buigend voor de baron en even later, laveloos aan de toog, scheldend op de patrons en de huisbazen en op de baron en zijn stoefende 'madam', vergetend dat enkele straten verderop tien kinderen en een veel te vlug oud geworden wijf op zijn loonzakje zitten wachten in een krocht, kijkend in de grote holle ogen van het meisje achter de tapkast, zij die alles begrijpt zelfs als je stevig in haar billen knijpt, zij die na zijn negentiende jenever de godin Diana wordt, die de jacht voor open verklaart, ware het niet dat noch zij, noch hij een geweer bezat, anders zou het hoge volk eens wat meemaken ... ?



Land: BEL
News Items & Facts
DEBAETS Eddy & TESSENS Lucas
Datawarehouse. Het Handboek. Kijk- en Luistergeld.
ID: 20000004
(intern document Cipal). Aalst-Geel-Antwerpen:Cipal.
Land: BEL
VAN REETH Guido
Naaktschets gebogen
ID: 19990220
Land: BEL
Media Expert Research System/TESSENS Lucas & DEBAETS Eddy
Data warehouse: het handboek. Kijk- en luistergeld.
ID: 19990020
KLG (intern document 19991019). Antwerpen/Aalst/Geel. 1. Inleiding 2. Wat is een data warehouse? 3. Waarom een data warehouse bouwen? 4. Data warehouse en contractuele verplichtingen 5. Planning 6. Het DWH-team 7. Beschrijving van het operationeel systeem 8. De bronnen van het DWH 9. Indicatoren en dimensies 10. Het vullen van het DWH 11. Waar worden de gegevens opgeslagen? 12. De consultatie van de gegevens: EIS, ad hoc, software, opleiding. 13. De management boordtabel (dashboard) + design. Management Information System (MIS). Management Information Design (MID). Content Management System (CMS). Bijlagen: Metadata: woordenlijst. Nuttige documentatie & lectuur.


Land: BEL
BELGA/De Tijd 17/12/1996
Knipseldienst Central Station houdt ermee op
ID: 19960501
(belga/tijd) - Central Station, de elektronische knipseldienst van de uitgevers, houdt ermee op. De Belgische dagbladuitgevers, aandeelhouders van Central Station, zien 'zich genoodzaakt de exploitatie te beëindigen', zo heeft de Belgische Vereniging van Dagbladuitgevers (BVDU) laten weten. De uitgevers, de journalistenbond en twee auteursrechtenverenigingen konden geen overeenstemming bereiken over de auteursrechten voor de elektronische verspreiding van redactionele producten.In het kader van het streven van de dagbladuitgevers om 'een cruciale rol te blijven vervullen in de multimediale samenleving van morgen' werd op 14 juli van vorig jaar Central Station met een kapitaal van 25 miljoen frank opgericht. De aandeelhouders waren elf Belgische uitgevers (zes Vlaamse, vier Franstalige en Grenz-Echo). Reeds verschillende maanden wordt het merendeel van de Belgische kranten door Central Station dagelijks verwerkt. Het belangrijkste probleem voor het jonge initiatief draaide rond de auteursrechten van de journalisten.
Land: BEL
TESSENS Lucas, BROCKMANS Hans
Kabeltje dek je. Vlaamse media. Interview met Lucas Tessens over de Vlaamse verankering van de media en de toekomst van de teledistributie.
ID: 19930280
in Trends 25/3/1993, p. 33-35. Scan onder nummer 19930280 en 19930280_1.

Land: BEL
Andries Van den Abeele
Het patrimonium van uitstervende kloostergemeenschappen - Als opinie verschenen in De Standaard, 21 maart 1990.
ID: 19900321

De recente verkoop van het klooster van de Arme Klaren in Brugge heeft heel wat stof doen opwaaien. De wijze waarop acht bejaarde tot hoogbejaarde kloosterzusters, waarschijnlijk onder druk van geïnteresseerde outsiders en tegen de uitdrukkelijke wil van hun hiërarchische overheid, tot verkoop zijn overgegaan, stelt heel wat vraagtekens. Wie van wat dichterbij de saga van deze verkoop heeft kunnen volgen, stelt vast dat het om een sterk verhaal gaat, dat stof zou geven voor een pen in de aard van die van Willem Elsschot, van Guy de Maupassant of zelfs van de marquis de Sade.

Onze kloostergemeenschappen hebben zich geschikt naar de Belgische wetgeving en hebben voor het beheer van hun patrimonium de juridische vorm aangenomen van verenigingen zonder winstoogmerk. In de meeste gevallen betekent dit dat eenpaar leden van de kloostergemeenschap over de vervreemding van het aanwezige patrimonium kan beslissen.

In actieve en levenskrachtige communauteiten bestaat minder gevaar dat de eigendommen onttrokken worden aan de religieuze, educatieve of caritatieve doelstellingen die aan de basis liggen van hun verwerving, vaak van hun schenking. Het wordt wel anders wanneer kloostergemeenschappen uitsterven. Ze kunnen in de handen komen van een paar kloosterlingen die zich nog weinig bij hen religieuze verplichtingen betrokken voelen en plots de heerlijke geur van stapels bankbriefjes snuiven. Ze kunnen onder de invloed komen van gewiekste raadgevers die er op uit zijn het aanwezig patrimonium af te leiden van het oorspronkelijk doel of zelfs gewoon argeloze kloosterlingen op te lichten.

De vermindering van de kloosterroepingen heeft onvermijdelijk tot gevolg dat kloosters opgeheven worden en verkocht. In Brugge alleen al zijn er in de laatste jaren een half dozijn verdwenen. In alle gevallen, behalve in dat van de Clarissen is dit volkomen correct gebeurd. De opbrengst van de verkochte eigendommen dient om kleinere behuizing te bekostigen of om ten goede te komen aan de scholen, bejaardenhuizen, ziekenhuizen, enzovoort, die door de betrokken kloostergemeenschappen werden opgericht.

Het lijkt op zijn minst dubieus wanneer enkele kloosterlingen beslissen voortaan los van hun congregatie in een zonnig klimaat te gaan rentenieren en het batig saldo meenemen van generaties opoffering en liefdadigheid. Het wordt helemaal onaanvaardbaar wanneer de archieven (in het Brugs geval gaat het onder meer om de vijftiende-eeuwse documenten die met de stichting van het klooster re maken hebben) en de over de eeuwen heen verworven en meestal gekregen kunstwerken, aan antiekhandelaars worden verkocht. Zoiets gelijkt op een hold-up.

Ook al hebben de kloostergemeenschappen juridisch het volle eigendomsrecht, is het duidelijk dat zij de morele plicht hebben hun eigendommen of de opbrengst ervan aan te wenden in dienst van de kerkgemeenschap waartoe ze behoren. Zeker, ze hebben het recht de nodige voorzorgen te nemen opdat de leden van uitstervende congregaties van een onbekommerde levensavond kunnen genieten; ze hebben echterook de plicht er voor te zorgen dat het batig saldo niet geprivatiseerd wordt maar terecht komt bij levenskrachtige of nieuwe vormen van religiositeit en van dienst aan de gemeenschap.

Wat zich in Brugge heeft voorgedaan is een lamentabele epiloog na zes eeuwen kloosterleven. De bisschop van Brugge, die door sommigen zeer ten onrechte als een middeleeuwse inquisiteur is afgeschilderd, is tot hiertoe machteloos gebleken om de oude zusters te beschermen tegen zichzelf en tegen individuen die met de kloostergemeenschap niets te maken hebben.

Voor het te laat is moet de kerkelijke overheid maatregelen nemen opdat dergelijke incidenten zich niet zouden vermenigvuldigen. Ook al zijn de kloosterverenigingen juridisch onafhankelijk, ze zijn slechts de vruchtgebruikers van eigendommen die aan welbepaalde doelstellingen beantwoorden. De christelijke gemeenschap en zelfs alle burgers hebben het recht te verwachten dat de vruchten van generatieslange opoffering en vrijgevigheid niet zomaar aan hun doel onttrokken worden.

Andries Van den Abeele

Land: BEL
DE KEZEL Luc
Grondbezit in Vlaanderen 1750-1850. Bijdrage tot de discussie over de sociaal-economische ontwikkeling op het Vlaamse platteland in:-Tijdschrift voor Sociale Geschiedenis, 14 (1), 1988, pp. 61-102-
ID: 19880104
PUTSEYS J.
A Note on Early Broadcasting Developments in Belgium
ID: 19870007
in: Historical Journal of Film, Radio and Television, Vol. 7, No. 3, 1987.
Land: BEL
MERCKX Jan, TESSENS Luc, TESSENS Lucas, VAN THILLO Ludo
De duiten van de toegepaste letterkunde
ID: 19830168
artikel in Trends van 9 juni 1983 over de magazines van de NFIW
Land: BEL
TESSENS Lucas Lic.
Etherreklame en Weekbladpers, in: De Pers-La Presse, nr 108, juni 1981 [zoekhulp: etherreclame]
ID: 19810008
Harde afwijzing van de geplande introductie van reclame op BRT en RTBF (rooms-rode regering Mark Eyskens). Vergelijking met de Nederlandse situatie (STER). Becijferde gevolgen van de concurrentie van RTL, dat via de kabelmaatschappijen een illegale toegang had gekregen tot de gezinnen in Wallonië en Brussel. Wegzuigingseffect op de reclamemarkt. Belang van kleurentelevisie in de concurrentiestrijd. Noot Lucas Tessens: Noteer dat vanaf 1984 de weekbladuitgevers - hierin schoorvoetend gevolgd door de dagbladuitgevers - een andere strategie kozen: zelf een commerciële zender uitbaten om het wegzuigingseffect onder controle te kunnen houden en TV-reclame 'in geleidelijkheid' in te voeren (gefaseerd opvoeren van reclametijd). Het financieel plan van de VMM hield uitdrukkelijk rekening met die geleidelijkheid. Na een intensieve lobbying van 7 jaar (gericht op wets- en decreetwijzigingen), dom overleg met de BRTN om hun tweede net in te palmen en intern geruzie over de verdeling van het aandelenkapitaal, kon VTM in februari 1989 van start gaan. De uitgevers slaagden er ook in om goedkope leningen met staatswaarborg in de wacht te slepen. Maar de uitgevers hebben toen voor het 'snelle geld' van de TV-reklame gekozen en zo zelf het verdwijnen van weekbladtitels of opslorping in de hand gewerkt. VTM werd zo een wapen om binnen de weekbladpers de concurrentiestrijd op te voeren en de zwakkeren uit te schakelen of over te nemen. De mediaconcentratie op volle toeren.

Land: BEL
VANHOOF Albert (inspectie van Financiën)
Cultuurautonomie en Begroting. Vaststelling en evolutie van de kredieten waarvan de bestemming bepaald wordt door de Cultuurraden
ID: 19800018
(onuitgegeven rapport). 52 pp. + bijlagen.

Ontluisterend rapport over de zeer beperkte culturele autonomie en de financiering daarvan. De CA draaide quasi volledig rond de omroepinstituten BRT en RTB en de machtsgreep daarop.


zie de archiefpagina van MERS
Land: BEL
FARASYN Daniel (1920-1998)
De historische polders van Oostende, 1584-1810
ID: 19790509
NN
23 mei 1977: Zuid-Molukkers kapen trein in De Punt (Drenthe)
ID: 19770523
Eis: onafhankelijke Republiek der Zuid-Molukken, los van Indonesië
Land: NLD
PIERARD Christiane
Les logements sociaux à la fin du 19e siècle et la cité Hoyaux à Mons (Cuesmes), in: BTNG, 1977, pp. 539-567
ID: 19770066
Hoyaux acquiert 5 ha de terrain et élève sa cité de 1881 à 1886.

DOUTRELEPONT René
Le logement dans la province de Liège vu à travers les statistiques, in: BTNG, 1977, pp. 519-538
ID: 19770065
Donne des statistiques (1846-1961) sur le logement dans les communes suivantes: Liège, Verviers, Seraing, Huy, Ans et Glain, Ougrée, Dison, Ensival, Burdinne, Bra.

Land: BEL
STEENSELS Willy Lic.
De tussenkomst van de overheid in de arbeidershuisvesting: Gent, 1850-1904, in: BTNG, 1977, pp. 447-500
ID: 19770062
Studie over de beluiken te Gent, hun bevolking, de hygiënische conditie, aantal beluiken, financiering van huizenbouw, ...

STENGERS Jean (direction), DE PAEPE Jean-Luc, KURGAN-VAN HENTENRYK Ginette
Index des Eligibles au Sénat (1831-1893)
ID: 19750107
Hardcover, reliure d'édition, linnen, in-8, 137 + 549 pp., avec Table des noms de lieux, Table des noms de Sociétés. Ouvrage indispensable pour la compréhension de l'importance de la propriété foncière en Belgique et des retombés sur la vie politique. Discussion sur l'ouvrage d'Emile Vandervelde 'La propriété foncière en Belgique" (pp. 106 s.). Ouvrage qui excelle par sa méthode. Sur les sources: Mémorial administratif des provinces > mise sur fiches > vérification et compléments > corrections des noms et des dates de naissance en utilisant les données de l'état civil. Les informations: 4.183 notices sur 506 pages; il y a 2.429 notices lonques (DATES de naissance et de décès) et 1.754 notices courtes (années de naissance et de décès). En ce qui concerne les 2.429 notices lonques, il s'agit de: 1) 2.277 éligibles (dont 1.148 sont nobles et 1.129 non nobles) qui, durant une année au moins, ont payé le cens (cijns) complet de 2.116,40 francs; 2) 1.906 éligibles (392 nobles et 1.514 non nobles) qui n'ont jamais été qu'éligibles complémentaires, c.à.d. à moins de 2.116,40 francs, mais qui ont occupé des fonctions ministérielles ou détenu un mandat parlementaire; 3) les sénateurs qui ont siégé au Sénat avant 1894 sans jamais être inscrits sur aucune liste d'éligibles au Sénat (cas rarissimes). Sur les administrateurs de sociétés: sur un total de 2.277 éligibles à cens complet, 276 personnes, soit 12% détiennent un ou plusieurs mandats dans des sociétés anonymes au capital de 2 millions de francs au minimum.
Signalons que Stengers stipule à la page 40: "C'est un répertoire de la richesse individuelle belge au XIXe siècle mais surtout, il faut le souligner, de la richesse foncière."
Stengers mentionne: "Le revision de 1894 principalement, apportera de substantielles modifications, dans le sens surtout d'une précision accrue des divers impôts mentionnés (sur les listes des éligibles): la situation des immeubles, l'article de la matrice cadastrale et le revenu cadastral devront désormais figurer sur les listes." (Article 233 du Code éléctoral revisé, 28 juin 1894, publié au Moniteur du 30 juin 1894) (pp. 48-49) Noot Lucas Tessens: HET IS DAN OOK DE VRAAG OF ER OOIT ONDERZOEK IS GEDAAN NAAR DIE LIJSTEN !!! Het antwoord vinden we op p. 66: deze gegevens werden eveneens door het team van Stengers op fiche gebracht. Of ze gepubliceerd was ons aanvankelijk niet duidelijk. De verrassing komt op p. 81-82 waar gesteld wordt dat ook de gegevens na 1893 zijn opgenomen; de titel van de studie dekt dus de lading niet volledig!




Stengers signaleert ook misbruiken bij het zich toeëigenen van adellijke titels, wat uiteindelijk leidde tot : "Un état nominatif et alphabétique des familles qui font partie de la noblesse du royaume au 31 décembre 1881 sera publié par le Moniteur du 19 octobre 1882." Noot LT: opmerkelijk dat hier over 'familles' gesproken wordt.
Jean Stengers (1922-2002).
Vrienden,
Hieronder het schema dat de verdeling van het vermogen in de 19de eeuw illustreert.
In de periode van 62 jaren waren er slechts 2.277 personen die genoeg belasting (bijna uitsluitend grondbelasting) betaalden om verkiesbaar te zijn voor de senaat. Dit was dus de ‘1 promille’ van de 19de eeuw.




Daarvan behoorde 50,4 % tot de adel.




276 gefortuneerden hadden één of meerdere bestuursmandaten in NV’s met een kapitaal van meer dan 2 miljoen frank. Op zich zegt dat niks als je ‘het gewicht’ van het mandaat en van de NV niet kent. Noot LT: voor de gebruikte bronnen leze men p. 79: Trioen, Demeur, Recueil spécial ..., COPPIN. Noot LT: Stengers wijst erop dat met name in de textielsector heel laat is overgeschakeld naar het statuut van de NV en dat vele bedrijven er gewone familiebedrijven zijn gebleven.
De bespreking van de bestuursmandaten vindt men op p. 127 e.v. (Kurgan)
Het systeem van het cijnskiesrecht bracht dus automatisch de superrijken aan de macht: enkel zij waren verkiesbaar (zo ze zich al kandidaat stelden).
Het spreekt vanzelf dat enkel de ‘superrich’ de financiële slagkracht hadden om grote bedrijven van kapitaal te voorzien en aan de gang te houden als het minder goed ging. Bij crisissen kon men zwakke broertjes opslorpen. Bij kapitaalsverhogingen konden enkel de superrich meedoen. Het advies van dure advocaten en consultants konden enkel zij zich veroorloven.
Uit het schema blijkt ook dat we slechts 1.148 records van adellijken moeten aanmaken en dat we daarmee reeds de helft van de superrich nominatief hebben afgedekt. Ik schat dat je dan bij zo’n 300 personen terechtkomt die gelijktijdig leefden. Als die 300 personen familiale banden hadden dan kom je terecht bij misschien maar 30 groepen. Noot LT: Bij verdere lectuur stootten we op p. 111 waar een tabel staat voor de jaren 1842 en 1892 betreffende de 'cens complet'. In 1842 bereikten 237 adellijken en 175 niet-adellijken de vereiste cijns van 2.116 frank. In 1892 waren er dat respectievelijk 275 en 276. De adel houdt dus goed stand en de rijke burgerij rukt fors op. Dit is volledig in overeenstemming met de bevindingen van Paul Janssens. Toch moeten we hier opmerken dat het bereiken van de cijns enkel het bereiken van een minimumvereiste is en geen uitspraak doet over de reële vermogens (stijging of daling) noch over de samenstelling daarvan. Het is zeer waarschijnlijk dat de adel rond de groeiende steden percelen heeft verkocht en die gelden heeft gebruikt om te herinvesteren in roerend kapitaal (aandelen, obligaties) of andere immobiliën.
In een logica van ‘intern overleg’ stellen dan 1 à 2 personen uit elke groep zich effectief kandidaat om tot senator te worden verkozen. Dat moeten zelfs niet de knapste koppen of de beste praters zijn, het verdedigen van het groepsbelang volstaat. Hierover moeten we met Paul Janssens praten om te zien of die redenering min of meer klopt. In ieder geval wil ik bij de input van ‘de index des éligibles’ het veldje ‘grootgrondbezitter’ hernoemen naar ‘cens complet/grootgrondbezitter’.
De 1.129 niet-adellijken maar wel gefortuneerden hebben niet direct het besloten groepsgevoel dat bij de adel wel bestaat maar zij hebben wel hun katholieke of vrijzinnige (loges) gezindheid. In de top-NV’s ontmoeten nobles en non-nobles elkaar en vermengen de winstbelangen zich.
In die zin zijn de politieke partijen (liberalen en katholieken) gedurende de 19de eeuw slechts vehikels om de belangen van kleine groepen te verdedigen.
Tenslotte – maar dat is al wel duidelijk – lijk ik uit naar de inscanning en verdere verwerking van de ‘Index des Eligibles’.
Met vriendelijke groeten,
Lucas
20150224
Land: BEL
CRAEYBECKX Jan
De agrarische depressie van het einde der XIXde eeuw en de politieke strijd om de boeren, in: BTNG, 1974, 1-2, pp. 181-225
ID: 19730076
Belangrijk artikel dat wijst op het onvermogen van de socialisten om de boeren aan te spreken. In de aanhef van het artikel vinden we volgend citaat: "Er moeten zoveel mogelijk kleine eigenaars ontstaan, want anders kan degene die niets bezit gehoor geven aan de dwaze en misdadige, doch verleidelijke droombeelden van de socialistische volksbedriegers." (De Landbouw, weekblad van de Landbouwersbond van Oost-Vlaanderen, 8 januari 1893)



Tweede deel
WELCKER J.M.
Ferdinand Domela Nieuwenhuis en de revolutie, in: BTNG, 1972, pp. 271-284
ID: 19720072
Het gaat over de Franse burgeroorlog van 1871.

Land: NLD
DE BELDER Jos
De sociale oorsprong van de Brusselse gegoede burgerij van 1914, in: BTNG, 1972, pp. 405-439 (deel 1) en 1973, 3-4, pp. 393-427 (deel 2)
ID: 19720071
In dit onderzoek wordt gebruik gemaakt van de betaalde grondbelasting en cijns om het grootgrondbezit en de verkiesbaarheid te identificeren.
Dit onderzoek vormt een pilootstudie omdat zij voorafgaat aan het cruciale standaardwerk van Stengers, Index des Eligibles (1975).



Tweede deel:
Land: BEL
OCKELEY Jaak
Het Affligems kloosterdomein in de 18e en 19e eeuw - [8.262 ha op einde 18de eeuw]
ID: 19710036
in: Ascania, Driemaandelijks Tijdschrift over Asse, zijn streek en zijn mensen (uitgave van de Heemkring 'Ascania'), jg 14, zomer 1971, nr 2, pp. 33-49. "Op 23 december 1796 werd te Brussel het abdijbezit van Affligem aan burger Jean Guéroult verkocht en het bleef tot 1869-70, toen de monniken uit Dendermonde naar Affligem weerkeerden, totaal in vreemde handen. Dit door de abdij rechtstreeks uitgebate kloosterdomein was natuurlijk maar een klein onderdeel van het abdijbezit, dat op het einde van de 18de eeuw een totale opp. besloeg van: 6911 ha (hoeven en afzonderlijke percelen) + 1351 ha (reeds ontgonnen en nog bestaande bossen) = 8262 ha. Affligem was hiermee trouwens de rijkste abdij in de Nederlanden." (p. 37) Het artikel geeft verder nog een gedetailleerd overzicht van de latere 'doorverkopen'.
Land: BEL
LT
juni 1969: studenten dood bij rellen aan Lovanium
ID: 19690600
Library of Congress, 1993, USA
Land: COD
LAMBERT Jan Dr
Het Aandeel van de landbouwers in de koop van de nationale goederen in België (1796-1821), in: Handelingen der Maatschappij voor Geschiedenis en Oudheidkunde te Gent, nr XXIII, 1969, pp. 39-61
ID: 19690137
voor een copie van dit artikel kunt u ons contacteren
Land: BEL
LIS C.
Woontoestanden en gangensaneringen te Antwerpen in het midden der 19e eeuw, in: BTNG, 1969, pp. 93-131
ID: 19690071
Alhoewel het artikel over de periode tot 1853 gaat, bevat het toch een interessante kaart over de huizen waar cholera in 1866 werd vastgesteld: S.A.M.A., 748/68, Cjolera, Plan indiquant par une teinte noire les maisons où le choléra a sévi pendant l'épidémie de 1866 (22-1-1867).
Hieronder het artikel (wel even doorscrollen naar het tweede artikel):
Land: BEL
LT
6 maart 1967: de dochter van Joseph Stalin, Svetlana Alliluyeva, loopt over naar de USA
ID: 19670306
Land: RUS