|
|
PERSCONCENTRATIE |
|
last update: 20051006 |
| Evolutie van
het aantal dagbladgroepen in Vlaanderen |
| 1975 |
1976 |
1978 |
1989 |
1994 |
1996 |
2005 |
| HLN |
HLN |
|
|
|
|
|
| KDS |
VUM |
HLN |
|
|
|
|
| BVL |
BVL |
VUM |
HLN-DM |
|
|
|
| FET |
FET |
BVL |
VUM |
HLN-DM |
|
|
| GVA |
GVA |
FET |
BVL |
VUM-HV |
HLN-DM |
|
| HV |
HV |
GVA |
FET |
BVL |
VUM-HV |
HLN-DM-FET |
| VGA |
VGA |
HV |
GVA |
FET |
BVL-GVA |
VUM-HV |
| Vooruit |
Vooruit |
DM-V |
HV |
GVA |
FET |
BVL-GVA |
| 8 |
8 |
7 |
6 |
5 |
4 |
3 |
|
| Fusies en
overnames |
Krantengroep De
Standaard (KDS) failliet in juni 1976, overgenomen door VUM (groep
Leysen).
Volksgazet
failliet in juli 1978; lancering De Morgen in december 1978; De Morgen
overgenomen door Het Laatste Nieuws in januari 1989.
Het Volk in
november 1994 overgenomen door VUM.
Gazet van
Antwerpen in juli 1996 overgenomen door Belang van Limburg (RUG).
In 2000 waren er
plannen voor een verkoop van de FET; deze ging echter niet door.
Einde april 2005 ging de
FET dan toch over in handen van HLN-DM (Persgroep). De onderhandelingen
waren gestart in maart 2005. |
| Helpt
steun aan de pers? |
In
de periode 1973-1995 werd aan de Vlaamse dagbladpers 1,5 miljard BEF steun
uitgekeerd.
(*)
In
de periode 1982-1994 ontvingen de Vlaamse persondernemingen ruim 900
miljoen BEF via de expansiewetgeving.
In
de periode 1989-1993 ontvingen de uitgevers-aandeelhouders 1,4 miljard BEF
VTM-dividenden.
Voor
elk van deze steunmaatregelen (de toewijzing van de exclusieve uitbating
van commerciële TV beschouwen we ook als steun) hebben de uitgevers
geijverd onder het devies van "het veiligstellen van de
opiniewaaier". Maar in vele gevallen onderhield de steun slechts het
'mismanagement' en maakte blind voor de nieuwe evoluties waarop vrijwel
steeds te laat werd ingespeeld.
Over mismanagement bij de 'Gazet van Antwerpen' (De Vlijt) leest men meer
in de onthullende, onthutsende en bijtende boeken die over de 'affaire
Stuyck' verschenen. Ook ex-journalist bij Gazet van Antwerpen, Jan
Veestraeten, deed in 1997 een boekje open over mistoestanden: Afscheid van
een Krant. Het boek blijkt inmiddels onvindbaar op de markt. Over de
financiële coulissen van het dagblad 'De Morgen' verscheen in 2002 een
interessante analyse van Bruno Vanspauwen: De miljoenen van De Morgen. Een
verhaal van idealen, illusies en geld.
Niet
te vergeten dat de belastingbetaler in vele gevallen deze steun financiert
! |
| Uitgevers
slechte behoeders van de opiniewaaier |
In 1989 kregen de uitgevers met VTM een
geldkoe in handen. De omzet van VTM hadden zij - en dat was ook de
bedoeling, zo poneerden zij vóór de oprichting - kunnen sturen (via de
reclamezendtijd én via het tarief) en geleidelijk laten oplopen teneinde
het succes van het commerciële TV-station niet het débâcle van de pers
te laten zijn. De aandeelhouders van VTM hadden alzo ZELF de macht en de
verantwoordelijkheid in handen om de verdere persconcentratie een halt toe
te roepen, of die op zijn minst in goede banen te leiden. Maar wat hebben
we gezien? De verantwoordelijkheid moest het tegen de macht afleggen. De
geldhonger was groter dan de wil om het algemeen belang te dienen via
"het veiligstellen van de opiniewaaier". De enen misbruikten de
rijkelijke VTM-dividenden om het mismanagement nog onbesuisder voort te
zetten. De anderen konden met het VTM-geld de concurrentie nog harder
bekampen. Diegenen die zich vóór de oprichting van VTM hadden ingezet om
voor de Vlaamse dag- en weekbladen een evenwichtige mediastrategie uit te
dokteren, mogen zich terecht bekocht voelen. |
|
Lachwekkend |
De mediaconcentratie heeft zich in Vlaanderen
voltrokken. De politici stonden erbij en keken ernaar. Het is dan ook
zonder meer lachwekkend dat de politieke wereld in 2002 voor de
zoveelste keer de diepgaande bestudering van de mediaconcentratie en de
beheersing ervan, aankondigde. Zulke aankondigingen kunnen enkel nog
eerstejaarsstudenten communicatiewetenschappen bekoren. Hopelijk zetten
hun professoren hen binnen de kortste keren met de beide voeten op de
grond. |
| © MERS - 20051006 |
|
| Aan franstalige
zijde |
(*) Voor de bedragen die werden uitgekeerd
aan de franstalige dagbladpers verwijzen we graag naar een recent
verschenen en degelijke studie van GASSéE Michel. L'aide directe à
la presse en Communauté française (1973-2005) Pb 48 pp. Courrier
Hebdomadaire 2005, n° 1873. We citeren: "En vertu d'un décret
adopté le 31/3/2004, l'aide à la presse sera entièrement financé par
son budget à partir de 2008. Michel Gaspée rappelle les origines du
système mis en place en 1974. Malgré l'aide publique, de nombreux titres
ont disparu, singulièrement dans la mouvance progressiste, mais pas
uniquement. Au point qu'en 2005, il ne subsiste plus que six (6)
rédactions autonomes regroupées au sein de trois (3) groupes de presse
quotidienne en Communauté française. Gassée critique et met en doute le
système inefficace. Bruxelles, CRISP. 2005 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|