kabel in Vlaanderen

Voor breedband-toepassingen is de kabel het distributiemiddel bij uitstek en Vlaanderen blijft de dichtst bekabelde regio ter wereld. Omdat alleen de openbare omroep nog een zenderpark onderhoudt, is de kabel een technische must voor wie de Vlaamse commerciële TV-stations wil ontvangen. De individuele schotelantenne* vormt geen bedreiging voor de Vlaamse kabel. Slechts 2 procent van de huishoudens bezit een paraboolantenne . In grootsteden zoals Antwerpen neemt het relatieve belang van schotelantennes lichtjes toe, blijkbaar door de aanwezigheid van groepen allochtonen. Recent onderzoek** wees uit dat de schotelantenne enorm populair is bij Marokkaanse gezinnen . Men mag stellen dat zulks ook geldt voor Turkse immigranten. Naar de zendervoorkeur van allochtonen is echter weinig onderzoek verricht. Zo kan men slechts vermoeden dat de satellietzender Al Jazeera - de Arabische tegenhanger van het Amerikaans georiënteerde CNN en het Gemenebest-geöriëntieerde BBC World - ook in Vlaanderen op een schare trouwe kijkers kan rekenen.

*Een gemeentebelasting op schotelantennes vindt de Europese Commissie strijdig met artikel 49 van het EG-verdrag. Op 26 mei 1999 bracht de Commissie hieromtrent een met redenen omkleed advies uit. De aangevochten gemeentebelasting werd door de Commissie geïnterpreteerd als ongeoorloofd protectionisme ten voordele van de kabeldistributie. Zie ook de Omzendbrief van de minister van Binnenlandse Aangelegenheden, Stedelijk Beleid en Huisvesting van 29 juni 1999 met kenmerk BA 99/07 (BSB van 6 augustus 1999).

**Zie STIENS S., Media in een multiculturele samenleving: het kijkgedrag van Marokkaanse migranten in Mechelen, in: Mediagids, afl. 9, 2001. Uit dit mini-onderzoek bleek dat van de 153 ondervraagde Marokkaanse gezinnen te Mechelen 71% een schotelantenne bezit en 91,5% aangesloten is op de kabel. Kabel en satelliet zijn voor deze bevolkingsgroep duidelijk complementaire captatievormen. Vrouwen kijken meer naar satellietzenders dan mannen, naar eigen zeggen om de eigen cultuur beter te kunnen beleven.

Tabel - De kabelabonnees in het Vlaams Gewest	1996	1997	1998	1999	2000	2001
kabelabonnees	2.194.105	2.213.806	2.240.562	2.271.476	2.281.211	2.306.383
bruto bekabelingsgraad partic. huishoudens (%)	94,9	94,9	95,2	95,7	95,4	95,6
kabelabonnees (groei in %)	1,0	0,9	1,2	1,4	0,4	1,1
Bron 1: bevraging kabelmaatschappijen voor cijfers 1996-1999, situatie op 31/12. Bron 2: cijfers voor 2000 en 2001 geven de situatie op 30/9 (RTD)

In 1971 bood de kabel 8 programma's aan: BRT en RTB, Nederland 1 en 2, ARD en ZDF, ORTF en Antenne 2. In 1985 neemt de kabel betaaltelevisie (FilmNet) in het aanbod op. Vanaf 1988 eisen de satellietprogramma's (MTV, Sky Channel, Super Channel) hun plaats op. Sedert 1 februari 1989 wordt VTM exclusief via de kabel verspreid. Sedert 1995 worden ook VT4 en Kanaal 2 via de kabel naar de huiskamer doorgezonden . De laatste jaren kloppen meer en meer 'special interest' TV-stations (JIM-TV, Vitaya, TMF, Kanaal Z, ...) aan voor distributie via de kabel. Vandaag biedt elke Vlaamse kabelmaatschappij meer dan 30 kanalen* aan.

*Bij doorgifte van een nieuw kanaal zijn de kabelmaatschappijen verplicht dit te melden aan het Vlaams Commissariaat voor de Media (VCM), North Plaza B (3de verdieping), Koning Albert II-laan 7, 1210 Brussel.

De 308 fusiegemeenten in het Vlaamse Gewest werden eind 2002 bediend door 21 kabelmaatschappijen: Coditel, Gaselwest, Havi-TV*, IMEA, Integan, Interelectra, Intergem, Intermosane, Interteve, Iveka, Iverlek 1, Iverlek 2, Iverlek 3, PBE, Telekempo, Tevelo, Teveoost, Tevewest, UPC-Belgium, VEM, WVEM. De kabelmaatschappijen zijn in meerderheid (zuivere of gemengde) intercommunales. Coditel en UPC-Belgium zijn private vennootschappen.

In een aantal gevallen is de uitbating van het teledistributienet slechts een nevenactiviteit van veel belangrijker inkomstenbronnen zoals elektriciteit- en gasdistributie.

*WVEM slorpte vanaf 1/1/2003 de activiteiten van Havi-TV op

2002

De gemengde intercommunales* droegen in juli 2002 hun teledistributie-activiteiten over aan Telenet, dat ze in een dochtermaatschappij - Mixt-ICS - onderbracht. In totaal gaat het om 70% van de markt of zo'n 1,6 miljoen kabelabonnees. Deze 'move' in de markt mag logisch genoemd worden want hij brengt kunstmatig gescheiden activiteiten bij elkaar. Qua omzet betekent dit voor Telenet een opsteker, maar de financiële lasten stijgen enorm door de aangegane leningen.

*Deze GIC's zijn: Gaselwest, IMEA, Intergem, Interteve, Iveka, Iverlek 1-2-3, Telekempo, Tevelo, Teveoost en Tevewest.

2003

Op 15 januari 2003 kondigt Mixt-ICS een forse tariefverhoging aan van zo'n 22%. Deze wordt - op aandringen van de Prijzencommisie - doorgevoerd in 2 fasen: 16/1/2003 en 16/7/2003. Terecht poneert Telenet dat de tarieven voor teledistributie de laatste 10 jaar nauwelijks stegen. Toch wordt de monopolistische structuur van de kabelsector in het voetlicht geplaatst want abonnees hebben geen keuze om van teledistributeur te veranderen. Enkel te Leuven, waar UPC en Iverlek-3 in concurrentie staan, bestaat die keuze wel.

Om de pil voor de abonnee te vergulden, biedt Mixt-ICS vanaf 1 maart 2003 twee nieuwe programma's aan: Cartoon Network en Turner Classic Movies.

EBITDA in +

Telenet zegt in 2002 een positieve EBITDA* (Earnings Before Interest, Tax, Depreciation and Amortization) van 45 miljoen € te hebben behaald.

*Toch betekent een positieve EBITDA nog geen positieve cash flow.