Beknopte Historiek van Het Volk

Het Volk is steeds het dagblad in de handen van de Christelijke Arbeidersbeweging (arrondissement Gent) geweest en werd gesticht in 1891.

Het eerste nummer was dat van zondag/maandag 21/22 juni 1891. De ondertitel luidt 'Antisocialistisch dagblad'.

Op 1 augustus 1908 verhuist het dagblad van de Oudburg naar de Meersteeg; daar worden vier Typograph-zetmachines geïnstalleerd. In 1911 koopt het bedrijf een tweedehands Marinoni-rotatiedrukpers bij 'Het Nieuws van den Dag'. Daardoor vergroot ook het formaat van het dagblad en wel vanaf 11 november 1911.

Op 19 maart 1912 verdwijnt de ondertitel 'Antisocialistisch dagblad' en wordt die vervangen door 'Christen Werkmansblad'. Vanaf 1912 richt het dagblad zich ook meer op de actualiteit buiten het Gentse; er worden burelen opgericht te Kortrijk en te Leuven en zelfs in het Noord-Franse Rijsel (Lille), gericht op seizoenarbeiders aldaar; de waaier van edities wordt uitgebreid.

Tijdens WO I blijft Het Volk verschijnen, uitgezonderd een paar dagen tijdens de maand october 1914 toen alle kranten een verschijningsverbod opgelegd kregen.

Vanaf 21 maart 1925 verschijnt het dagblad op een vergroot formaat (op 7 kolommen, vier maal zo groot als bij zijn stichting).

Technische moeilijkheden zorgen ervoor dat het dagblad drie data draagt: 21-22-23 maart 1925. In december 1925 moet het dagblad een prijsverhoging naar 17 centiem aankondigen en verantwoordt die door te wijzen op de gestegen kosten: "Voor den oorlog kostte het gazetpapier 25 centiemen het kilo. En nu varieert de prijs van 1,80 fr. tot 1,85 fr. het kilo." Om de pil enigszins te verlichten wordt een gratis bijvoegsel, 'Het Zondagsblad', gelanceerd.

In 1926 sluit de onderneming een contract met het ACV: diens 'De Tijd' (dagblad te Brussel) zal voortaan op de persen van Het Volk te Gent worden gedrukt. In 1928 neemt Het Volk het Brusselse 'De Tijd' over. Er komt een taakverdeling: als kopblad van Het Volk richt De Tijd zich op de nationale markt, terwijl Het Volk provinciaal blijft.

In 1928 koopt men een nieuwe rotatiepers Man-Augsburg bij het Zwitserse Winkler & Fallert.

Op 7 februari 1932 komt er een nieuwe subtitel: 'Katholiek Democratisch dagblad voor Vlaanderen'.

In 1934 vervangt men de tweedehands Marinoni (afkomstig van 'Het Nieuws van den Dag') door een tweede Augsburg, aangekocht bij het Turijnse dagblad 'Stampa'; deze pers wordt gemonteerd in een aangekocht gebouw in de Toekomststraat te Gent. De nieuwe pers wordt operationeel in januari 1935. Een nieuwe pers, een nieuw formaat van dagblad, kleiner ditmaal. De ondertitel verandert in 'Orgaan van het Algemeen Christelijk Werkersverbond van België'.

zie Rock R., 1951: 140-144: Pressa Catholica (flirt met corporatisme?, uitslag verkiezingen 1936, Rex, ...)

Le XXième Siècle

Het Volk - De Tijd

PRESSA CATHOLICA

La Cité Nouvelle

De Courant

(s.v. De Beiaard)

In 1939 koopt Het Volk een nieuwe rotatiepers (Winkler & Fallert/Wifag, capaciteit 48 bladzijden, 100.000 ex./12 blz/u). Die wordt op 31 december 1939 operationeel. Het formaat wijzigt naar tabloid en Het Volk krijgt weer een nieuwe subtitel, deze keer 'Katholiek sociaal dagblad'.

Even voordien - op 17 september 1939 - overleed Gustaaf Eylenbosch, oud-senator en stichter van Het Volk.

Tijdens WO II verschijnt Het Volk nog van 28 mei tot 31 oktober 1940. Daarna zweeg het dagblad vier jaar lang.

Na 31 oktober 1940 wordt de Wifag-pers niet gebruikt. Opstartproblemen (corrosie, chronisch papiergebrek, ...) bij de bevrijding (september 1944) zorgen ervoor dat de krant niet onmiddellijk opnieuw kan verschijnen. Als verschijningsdatum wordt dan 4 december 1944 voorop gezet maar wegens papiergebrek kan dat niet doorgaan. Ook 11 december wordt niet gehaald wegens papiergebrek. Op maandag 18 december 1944 verschijnt uiteindelijk het eerste naoorlogse nummer ... direct met een 'scoop' nog wel: het Ardennenoffensief.

Op 7 mei 1945 kan Het Volk met een speciale editie als eerste dagblad de Duitse capitulatie melden.

Na WO II wordt Het Volk geherkapitaliseerd door Adolf Peeters, een Mechels handelaar die zich in 1950 terugtrekt; zijn inbreng wordt vervangen door een lening bij de BAC.

In april 1946 koopt het ACV van de Missies in Congo het dagblad "Le Courrier d'Afrique" (en de persen) en geeft het beheer erover in handen van Het Volk.

Op 18 september 1946 stort een Sabenavliegtuig neer (boven Gander op New Foundland) met 44 inzittenden, meestal Belgen, waaronder minister Henri Pauwels (minister Oorlogsslachtoffers in de regering Van Acker I, 12/2/1945-2/8/1945). Henri Pauwels was tevens voorzitter van het ACV en gewezen lid van de Raad van beheer van Het Volk.
Op 26 februari 1949 voegt Het Volk een weekendbijlage, "Ons Zondagsblad", toe aan de krant die dan aan het dubbele van de normale prijs wordt verkocht.

Op 20 april 1950 neemt Het Volk 't Kapoentje, geïllustreerd kinderweekblad, over.

Op 9 augustus 1950 wordt de rotatie geteisterd door brand. Misdadig opzet wordt niet uitgesloten. Hierbij moet opgemerkt worden dat het land nog in de koorts van de koningskwestie baadt. Het blad kan toch blijven verschijnen door hulp van 'De Gentenaar'.

Vanaf midden september 1950 wordt 'De Nieuwe Gids' (met het kopblad 'De Antwerpse Gids') gedrukt op de persen van Het Volk.

In juni 1951 publiceert Het Volk een gedenkboek "Het Volk 1891-1951" (Robert Rock) ter gelegenheid van zijn zestigjarig bestaan (oplage: 1.500 ex.).

In juni 1951 lanceert Het Volk in Congo het weekblad "De Week", gedrukt op de persen van "Le Courrier d'Afrique"; De Week is het eerste en enige Vlaamse weekblad in Kongo. Het ligt in de bedoeling later een dagblad uit te geven.

In de maanden na de onafhankelijkheid van Congo ontvangt 'Le Courrier d'Afrique' via August Cool, ACV-voorzitter, van de Belgische regering in het geheim fondsen om oppositie tegen Lumumba te voeren.

Op 15.11.1983 brengt de uitgeverij het populair-wetenschappelijk maandblad 'EOS' op de markt.

Op 2.3.1985 wordt bij Het Volk een nieuwe coldset rotatie (Colorman) in gebruik genomen en wordt het tabloid-formaat verlaten voor het Belgisch formaat. In augustus 1985 verlaat dhr Van Tongerloo, directeur-generaal, het bedrijf om als directeur-generaal in dienst te treden bij De Vlijt.

Als op 28.10.1987 VTM wordt opgericht participeert NV Drukkerij Het Volk voor 11,11 % in het kapitaal.

In februari 1989 komt de uitgeverij met 'TV-Gids' op de markt, een rechtstreekse concurrent voor 'TeVe-Blad' van Perexma.

In juni 1991 verlaat dhr Antoon Van Melkebeek de uitgeverij. Hij wordt tijdelijk vervangen door een driemanschap bestaande uit de verantwoordelijke van de technische directie (dhr De Geeter), van de redactie (dhr E. Van Den Bergh) en van de administratie (dhr Vandenbussche).

Per 16.1.1992 komt dhr Elmar Korntheuer (°1942), voorheen management consultant, in dienst als directeur-generaal en werkt samen met de Direktieraad een strategisch plan uit voor 1992-1996. Dit plan wordt op 25.9.1992 unaniem goedgekeurd door de veelkoppige Raad van Bestuur. Het doel is de oplagedaling om te buigen en de bedrijfsexploitatie opnieuw rendabel te maken; men zal zich concentreren op uitgeven (Het Volk, De Nieuwe Gids, Zondagsblad, TV-Gids, EOS, Jommeke-strips) en drukken in rotatie-offset terwijl andere aktiviteiten die niet tot de core-business behoren zullen worden afgebouwd (8 boekhandels, boekendistributie/grossierderij en de distributie van tijdschriften voor derden). Op 1.7.1992 komt Mevr. M. Moonen (ex-VUM) in dienst als commercieel direkteur.

Per 1.1.1993 neemt dhr Karel Anthierens, voordien hoofdredacteur van het weekblad 'Panorama/De Post', de hoofdredactie van Het Volk op zich. Vanaf 16.3.1993 worden de lay-out (Phill Nesbitt, USA) en de redactionele formule van Het Volk gewijzigd. Een en ander gaat gepaard met een dure promotiecampagne die zijn sporen nalaat in de exploitatierekening. In de opmaak is er een belangrijke evolutie : de pagina's komen full-page uit de computer. Voor de drukkerij worden ook in 1992/93 grote investeringen gedaan ter vervanging van de 32 p. heatset rotatiepers. In 1992 werden op het industrieterrein van Erpe-Mere gebouwen aangekocht en wordt er een nieuwe heatset rotatie geïnstalleerd die in november 1993 operationeel werd. Bijkomende investeringen : encartagesysteem voor publicitaire folders, aanpassing van de verzendingszaal en informatisering. Totaal investeringsbedrag 1992-1994 : 850 miljoen BEF geprogrammeerd, 900 miljoen BEF geïnvesteerd. Tegen eind 1993 moest een personeelsinkrimping van 600 naar 550 gerealiseerd zijn (115 afvloeiïngen, waarvan 2/3 door brugpensioen en 65 aanwervingen voor voornamelijk nieuwe funkties). Tijdens het tweede trimester van 1993 neemt Het Volk deel aan de herschikking van de VTM-aandelen in het kader van de oprichting van de Vlaamse Media Holding (VMH). Dit komt per saldo neer op een desinvestering in VTM (van 11,11 % naar onrechtstreeks 7,8 %) hetgeen de financiële struktuur van de uitgeverij ten goede komt (al is die nooit slecht geweest en bleef de solvabiliteit altijd op een meer dan behoorlijk peil) en haar zware investeringen helpt te financieren. In 1993 stapt Het Volk uit de NV BDD, een vennootschap opgericht om de distributie van de dagbladen (postabonnementen en vervoer naar de detailhandel) te reorganiseren. Op 14.11.1993 neemt hoofdredacteur Anthierens ontslag en stapt over naar de Persgroep (Hoste). De betaalde verspreiding gaat nog steeds achteruit.

In februari 1994 komt Het Volk met de Standaardgroep tot een akkoord om een gezamenlijke reklameregie - 'Scripta Plus' - uit te bouwen tegen het najaar. Het Volk nam aanvankelijk een aandeel van 50 % voor zijn rekening doch dit werd na de intrede van Het Belang van Limburg en de Roularta-groep (eind mei 1994) teruggebracht tot 25 %. Daarmee is, na de totstandkoming van 'Full Page', een tweede grote dagbladregie gecreëerd. Eind augustus 1994 wordt, na enige verwarring omtrent de draagwijdte van het bericht, aangekondigd dat Het Volk overname- en/of samenwerkingsgesprekken wenst te starten. Begin september 1994 wordt bekend dat de Vlaamse Uitgeversmaatschappij (VUM) en de Roularta-groep samen met Het Volk rond de tafel gaan zitten. Ook De Persgroep betoont belangstelling. In perscommentaren wordt gesteld dat de VUM mits overname deel zou hebben aan VTM. Dit is een misvatting : de portefeuille van Het Volk bevat immers aandelen in de Vlaamse Media Holding (VMH) en geen VTM-aandelen. Ook een doorschuifoperatie van VMH-aandelen naar VNU zou daardoor deze laatste nog geen 51 % in VTM bezorgen. Tenslotte wordt 'Drukkerij Het Volk' op 4 november 1994 overgenomen door de Vlaamse Uitgeversmaatschappij (VUM). Een overnameprijs wordt niet genoemd. De dag nadien reeds verlaten de directeur-generaal, dhr Korntheuer, en de commercieel directeur, Mevr. Moonen, het bedrijf. Na een rustpauze zullen verdere saneringen volgen. De Roularta-groep zal de weekbladen van Het Volk kunnen overnemen van VUM. Dhr Leysen stelt hierover : "De VUM wenst in de sector van de weekbladen niet actief te worden. Zij zal de weekbladen van de groep Het Volk te koop aanbieden aan diegene die de beste voorwaarden, ook op sociaal gebied, aanbiedt. Bij gelijke voorwaarden kan Roularta een voorkeurrecht uitoefenen."

In februari 1995 worden de tijdschriften (het maandblad Eos en de weekbladen TV-Gids en Zondagsblad) verworven door de Nederlandse groep Audax. Een overnamebedrag werd niet genoemd.